1. Muzeum
  2. >
  3. Zbiory
  4. >
  5. Sztandary

Sztandary

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa

W zespole tym na szczególne wyróżnienie zasługuje kolekcja 198 sztandarów stronnictw chłopskich, organizacji młodzieżowych i społeczno-gospodarczych działających w środowisku wiejskim i utożsamiających się z ruchem ludowym. Zgromadzone sztandary pochodzą z całego kraju w obecnych granicach, jak również ziem wschodnich wchodzących w skład terytorium Polski przed 1939 r., oraz środowisk Polaków przebywających na emigracji. W zależności od organizacji, regionu, daty powstania, sztandary zawierały różne symbole graficzne i napisy. Najczęściej spotykanymi symbolami na sztandarach Stronnictwa Ludowego (z 1931 r.) były: zielona czterolistna koniczynka, wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej lub miejscowego patrona, orzeł najczęściej z koroną, którą często po II wojnie światowej usuwała „nadgorliwa” ręka. Wśród znaków pojawiały się również symbole związane z powstaniem kościuszkowskim (snop zboża z czapką krakuską i skrzyżowane kosy) oraz symbole pracy (pług, sierp, kosa). Na sztandarach Polskiego Stronnictwa Ludowego najczęściej natomiast znajdował się na jednej stronie orzeł bez korony oraz znaki symbolizujące rolnictwo (pług, kłosy zbóż), a na drugiej – wizerunek miejscowego patrona lub Matki Boskiej Częstochowskiej oraz napisy.

Na płatach umieszczano różne symbole graficzne i napisy: „W jedności i miłości do zwycięstwa” (sztandar Stronnictwa Ludowego w Jeziórku ); „Chłopi Żywią i Bronią” (sztandar Stronnictwa Ludowego wsi Ciachcina i Kuchary ); „W jedności siła” (sztandar Stronnictwa Ludowego w Kaliszu ); „W chłopskiej sile potęga Polski” (sztandar Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego w Mińsku Mazowieckim ; „Praca ludu dla dobra Polski” (sztandar Zarządu Powiatowego Polskiego Stronnictwa Ludowego w Węgrowie”); „Matko pobłogosław tym co krew przeleli” (sztandar Zarządu Gminnego Polskiego Stronnictwa Ludowego w Kołbieli ); „Bóg Honor Ojczyzna. Królowo Polski módl się za nami” (na sztandarach kół Polskiego Stronnictwa Ludowego we Francji, m.in. z Gautherets , Montceau-Les Mines,Tuluzy, Chatelinau. Hasła te symbolizowały idee, z którymi utożsamiali się ludowcy. Ich treści stawały się celem chłopskiej walki.

Sztandary były wyrazem jedności i siły ruchu ludowego. W okresie międzywojennym chłopi gromadzili się pod sztandarami podczas manifestacji, wieców politycznych i strajków. Z okresu okupacji Muzeum ma jeden sztandar drużyny Batalionów Chłopskich z Kołońca. W okresie powojennym, sztandary towarzyszyły uroczystym obchodom Święta Ludowego, dożynkom i innym ważnym wydarzeniom w życiu wsi i ruchu ludowego. Na sztandarach widniały hasła ideologiczne, mówiące o zaangażowaniu chłopów i ruchu ludowego. „Postęp, Dobrobyt, Wolność, Sprawiedliwość”, „Sojusz robotniczo-chłopski fundamentem władzy ludowej” – to najczęściej pojawiające się napisy na sztandarach Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

Współczesne sztandary organizacji ludowych nawiązują do tradycji. Widnieją na nich te co dawniej symbole i hasła, akcentujące treści patriotyczne, religijne, ludowe. Wszystkie sztandary, niezależnie od organizacji z którą były związane, charakteryzuje bogata ornamentyka w postaci haftów, aplikacji i oleodruków.

Warto jeszcze w tym miejscu zwrócić uwagę na zwieńczenia drzewców od sztandarów. Najczęściej drzewce zakończone było głowicą wizerunkiem orła lub czterolistnej koniczynki. Również i te elementy ulegały przeróbką, o czym świadczą ślady po ściętej koronie z głowy orła.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 day 3 hours ago

👁‍🗨 Rzeźba Gustawa Hadyny Znaki Polskie VI wtapia się w barwy i strukturę naszego ogrodu. Staje się integralną częścią jego żywej tkanki, wrasta się w

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 1 hour ago

⬛️🟩⬛️ 24 września 1975 roku zmarł w Warszawie 👉Aleksander Juszkiewicz (ur. 26 lutego 1915 r. w Zaczarnej, pow. Wilejka), działacz ruchu ludowego, dyplomata, w latach

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

4 days 45 minutes ago

Znowujem się pomylili, Bo nam oczy zamydlili, Obiecali złote góry Przydostarczyć na Mazury. („Zdania ludu mazurskiego po wyborach”) 🟩🖤🟩22 września 1940 roku zmarł w Orzyszu

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 1 day ago

◼◾🍀◾◼ 86 lat temu - 18 września 1935 roku zmarł w Owczarkach k. Grudziądza 👉Wiktor Kulerski (ur. 20 marca 1863 r. w Grucie, pow. Grudziądz).

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 5 days ago

🇵🇱🇧🇷Jeszcze raz pragniemy przywołać promocję książki "Polska i Brazylia - bliższe niż się wydaje" z dnia 3 września 2021 r.. Tym razem zapraszamy do obejrzenia

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 5 days ago

◾️◼️💚◼️◾️ 83 lata temu - 13 września 1938 roku zmarł we Lwowie Bolesław Wysłuch (ur. 22 listopada 1855 r. we wsi Sucha w powiecie Drohiczyn).

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 2 days ago

🇵🇱🎉🇧🇷 3 września 2021 r., w siedzibie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, al. Wilanowska 204 w Warszawie odbyła się prezentacja książki pt. „Polska i Brazylia

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 3 days ago

✨Śpiące dziecko na kolanach matki, która przędzie nić. Prezentowany obraz zatytułowany "Prząśniczka" autorstwa Zbigniewa Budzyńskiego jest bardzo wymowny w swoim symbolicznym przekazie. Na myśl przychodzi

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 5 days ago

◼💚◼ 82 lata temu - 7 września 1939 zmarł w Warszawie podczas bombardowania ➡️Bolesław Babski, urodzony 13 grudnia 1900 roku w Sobótce koło Opatowa w

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 weeks 1 day ago

🏵💚🏵 49 lat temu - 4 września 1972 roku generał dywizji Franciszek Kamiński „Zenon Trawiński” został oznaczony Krzyżem Grunwaldu II klasy. 🔸Franciszek Wawrzyniec Kamińsk urodził