1. Muzeum
  2. >
  3. Zbiory
  4. >
  5. Sztandary

Sztandary

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa

W zespole tym na szczególne wyróżnienie zasługuje kolekcja 198 sztandarów stronnictw chłopskich, organizacji młodzieżowych i społeczno-gospodarczych działających w środowisku wiejskim i utożsamiających się z ruchem ludowym. Zgromadzone sztandary pochodzą z całego kraju w obecnych granicach, jak również ziem wschodnich wchodzących w skład terytorium Polski przed 1939 r., oraz środowisk Polaków przebywających na emigracji. W zależności od organizacji, regionu, daty powstania, sztandary zawierały różne symbole graficzne i napisy. Najczęściej spotykanymi symbolami na sztandarach Stronnictwa Ludowego (z 1931 r.) były: zielona czterolistna koniczynka, wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej lub miejscowego patrona, orzeł najczęściej z koroną, którą często po II wojnie światowej usuwała „nadgorliwa” ręka. Wśród znaków pojawiały się również symbole związane z powstaniem kościuszkowskim (snop zboża z czapką krakuską i skrzyżowane kosy) oraz symbole pracy (pług, sierp, kosa). Na sztandarach Polskiego Stronnictwa Ludowego najczęściej natomiast znajdował się na jednej stronie orzeł bez korony oraz znaki symbolizujące rolnictwo (pług, kłosy zbóż), a na drugiej – wizerunek miejscowego patrona lub Matki Boskiej Częstochowskiej oraz napisy.

Na płatach umieszczano różne symbole graficzne i napisy: „W jedności i miłości do zwycięstwa” (sztandar Stronnictwa Ludowego w Jeziórku ); „Chłopi Żywią i Bronią” (sztandar Stronnictwa Ludowego wsi Ciachcina i Kuchary ); „W jedności siła” (sztandar Stronnictwa Ludowego w Kaliszu ); „W chłopskiej sile potęga Polski” (sztandar Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego w Mińsku Mazowieckim ; „Praca ludu dla dobra Polski” (sztandar Zarządu Powiatowego Polskiego Stronnictwa Ludowego w Węgrowie”); „Matko pobłogosław tym co krew przeleli” (sztandar Zarządu Gminnego Polskiego Stronnictwa Ludowego w Kołbieli ); „Bóg Honor Ojczyzna. Królowo Polski módl się za nami” (na sztandarach kół Polskiego Stronnictwa Ludowego we Francji, m.in. z Gautherets , Montceau-Les Mines,Tuluzy, Chatelinau. Hasła te symbolizowały idee, z którymi utożsamiali się ludowcy. Ich treści stawały się celem chłopskiej walki.

Sztandary były wyrazem jedności i siły ruchu ludowego. W okresie międzywojennym chłopi gromadzili się pod sztandarami podczas manifestacji, wieców politycznych i strajków. Z okresu okupacji Muzeum ma jeden sztandar drużyny Batalionów Chłopskich z Kołońca. W okresie powojennym, sztandary towarzyszyły uroczystym obchodom Święta Ludowego, dożynkom i innym ważnym wydarzeniom w życiu wsi i ruchu ludowego. Na sztandarach widniały hasła ideologiczne, mówiące o zaangażowaniu chłopów i ruchu ludowego. „Postęp, Dobrobyt, Wolność, Sprawiedliwość”, „Sojusz robotniczo-chłopski fundamentem władzy ludowej” – to najczęściej pojawiające się napisy na sztandarach Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

Współczesne sztandary organizacji ludowych nawiązują do tradycji. Widnieją na nich te co dawniej symbole i hasła, akcentujące treści patriotyczne, religijne, ludowe. Wszystkie sztandary, niezależnie od organizacji z którą były związane, charakteryzuje bogata ornamentyka w postaci haftów, aplikacji i oleodruków.

Warto jeszcze w tym miejscu zwrócić uwagę na zwieńczenia drzewców od sztandarów. Najczęściej drzewce zakończone było głowicą wizerunkiem orła lub czterolistnej koniczynki. Również i te elementy ulegały przeróbką, o czym świadczą ślady po ściętej koronie z głowy orła.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

14 hours 7 minutes ago

◼❌◼78 lat temu - 23 czerwca 1943 roku Niemcy przystąpili na Zamojszczyźnie do drugiego etapu akcji wysiedleńczo-pacyfikacyjnej o kryptonimie Wehrwolf, mającej na celu zgermanizowanie terenów

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 day 16 hours ago

⚡️MOTOCYKLE SĄ WSZĘDZIE⚡️ nawet w naszym ogrodzie. Para na wielkim motorze wyłania się nagle, pędzi wzdłuż starego żywopłotu. 👀Trzeba mieć oczy szeroko otwarte, aby ją

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 11 hours ago

◼◼◼21 czerwca 1940 roku, w lesie w „dolinie śmierci”, w pobliżu wsi Palmiry pod Warszawą został rozstrzelany Maciej Rataj (ur. 19 lutego 1884 r. w

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

4 days 5 hours ago

◼️19 czerwca 1919 zmarł w Rdziosłowie Stanisław Potoczek ps. Wojtek z Grodziska, Wojtek z Ostrej Górki, Wojtek z Jaworka, urodzony 11 września 1849 w Rdziostowie.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

4 days 14 hours ago

◼️W dniu wczorajszym obchodziliśmy 23-cią rocznicę śmierci Wincentego Stawarza (ur. 16 grudnia 1921 r. w Wierzchosławicach), żołnierza BCh, działacz SL, PSL, i ZSL. W 1989

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

6 days 9 hours ago

◼️42 lata temu - 17 czerwca 1979 – zmarł we Wrocławiu Stanisław Zdąbłasz (ur. 6 lutego 1990 r. w Woli Dalszej. pow. Łańcut). od 1942

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

6 days 12 hours ago

Polecamy☝️

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 12 hours ago

🌳☀️🌳Jeżeli szukacie enklawy, miejsca, gdzie można odetchnąć od upału i zgiełku, proponujemy spacer po naszym ogrodzie, kontemplację sztuki i przyrody. Cóż więcej potrzeba dla ukojenia

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 1 day ago

⬛️80 lat temu - 15 czerwca 1941 roku w Sztokholmie zmarł Stanisław August Thugutt (ur. 30 lipca 1873 w Łęczycy, zm.) – publicysta, polityk dwudziestolecia

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 5 days ago

💚🇵🇱”Polska ma pełne prawo, aby uczestniczyć w ogólnym procesie postępu i rozwoju świata, zwłaszcza Europy. Integracja Polski z Unią Europejską jest od samego początku wspierana