1. Muzeum
  2. >
  3. Zbiory
  4. >
  5. Malarstwo

Malarstwo

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa

Malarstwo – jest kolekcją najbardziej rozbudowaną pod względem tematyki i techniki ( prace olejne, gwasze, akwarele i akryle). Kolekcja malarstwa profesjonalnego i nieprofesjonalnego obejmuje 734 pozycje inwentarzowe. Oprócz sztuki profesjonalnej gromadzimy także twórczość artystów ludowych. Prace żyjących współcześnie artystów samorodnych różnią się ujęciem tematu pod względem ekspresji i estetyki. Przyjęcie takiej zasady gromadzenia zbiorów malarstwa stwarza możliwość porównywania wizji wydarzeń historycznych i wartości wypracowanych w ruchu ludowym w ciągu 100 lat jego istnienia zarówno przez twórców sztuki profesjonalnej, jak i nieprofesjonalnej.

Zgromadzone zbiory malarstwa, biorąc za podstawę kryterium tematyczne, prezentują:

  1. tematykę patriotyczną (udział wsi w powstaniach narodowych) i społeczną (strajki rolne, emigracja zarobkowa). W zbiorach licznie reprezentowany jest motyw powstania kościuszkowskiego i wizerunek jego przywódcy. Jeden z przykładów to miniatura z XIX wieku namalowana na płytce kostnej Drugi – wizerunek, nieznanego autora, przedstawia postać Naczelnika w mundurze z orderami. Ponadto miedzioryt C. Josiego wg obrazu J. Grassiego przedstawiający Tadeusza Kościuszkę w 1794 r. . Wśród eksponatów poświęconych Insurekcji zwraca uwagę obraz Jana Styki (1858-1925) „Bitwa pod Racławicami” przedstawiający kosynierów nacierających na wojsko nieprzyjaciela i zdobywających rosyjską armatę (scena ta została później rozbudowana w „Panoramie Racławickiej” stanowiąc jej centralny fragment).
    Na wyróżnienie zasługuje także obraz Włodzimierza Tetmajera (1865-1940) – „Procesja na placu boju” z 1916 r. Obraz przedstawia moment tuż przed wyjściem procesji Bożego Ciała z kościoła w podkrakowskiej wsi. Scenerią jest pole, po którym niedawno przeszła bitwa, zasypane okopy, na świeżych mogiłach widnieją wbite krzyże, na jednym z nich zatknięta pruska pikielhauba.
    Zespół poświęcony tematyce kościuszkowskiej liczy 36 prac. Wątek społeczny reprezentowany jest głównie w pracach malarzy nieprofesjonalnych: Józefa Firmantego – „Bunty, pochody i krwawe wiece” ; Stanisława Nowaka – „Strajki chłopskie 1937 r.” ; Piotra Drobieckiego – „Pejzaż z pomnikiem walk chłopskich, 1937” i in.
  2. malarstwo portretowe – obejmuje m.in. prace przedstawiające wybitnych działaczy ruchu ludowego. Na wyróżnienie zasługują prace takich twórców, jak:
    – Stanisław Baj – „Wincenty Witos”, „Bolesław Wysłouch”, „Józef Niećko” „Stanisław Thugutt”, „Jakub Bojko”, „Jan Sapiński”, „Wiktor Kulerski” i in.;
    Jerzy Mech – „Maciej Rataj” , „Stanisław Mikołajczyk” i in.
    Kolekcja malarstwa portretowego obejmuje 42 jednostki inwentarzowe.
  3. malarstwo rodzajowe o tematyce chłopskiej, w którym obecna jest wieś w momentach radosnych i odświętnych. Fascynację tym tematem przenieśli na płótno i papier m. in. Teodor Axentowicz (1859-1938), Wincenty Wodzinowski (1864-1940), Henryk Uziembło (1879-1949), Antoni Piotrkowski (1853-1924) czy Włodzimierz Tetmajer, który znajomość wsi i realiów życia ludności wiejskiej osiągnął przez obserwację z codziennego życia wśród niej. Tetmajer w 1890 r. zawarł małżeństwo z córką gospodarza z Bronowic – Anną Mikołajczykówną i resztę życia spędził na wsi. Znał język, obyczaje i tradycje wiejskie. Wiedza ta pozwoliła mu zachować dużą wiarygodność w odtwarzanych scenach, tym bardziej że postacie chłopskie w jego obrazach, to ludzie mu bliscy z Bronowic. W „Procesji w Bronowicach” autor utrwalił całą swoją rodzinę: córki, m.in. najstarszą Isię, Jadwigę Rydlową oraz braci Jadwigi Mikołajczykowej: Błażeja, Macieja, Wojciecha i Piotra Czepców. Tetmajer wieś postrzegał w barwnych strojach, jako wieś pogodną, radosną , w promieniach słońca.
    W zbiorze tym na wyróżnienie zasługują również prace : Teodora Axentowicza – „Na gromniczną” ; „Portret dziewczyny wiejskiej” ; „Hucułka” oraz Wincentego Wodzinowskiego – „Swaty” , „Młodzieniec z dziewczyną”, „Portret góralki”
  4. malarstwo pejzażowe – ciekawie prezentują się zwłaszcza prace przedstawiające wtopione w pejzaż chaty, zagrody, sady, pola, zazwyczaj w pełni lata, w słońcu, także zwierzęta gospodarskie i sceny pasterskie. Są to powtarzające się tematy w pracach : Teodora Ziomka (1874-1937) – „Łąka” ; Karola Biske (1863-1928) – „Powrót z pastwiska”; Stanisława Czajkowskiego (1878-1954) – „Pejzaż z zagrodą”; Henryka Szczyglińskiego (1887-1944) – „Pejzaż”; Iwana Trusza (1869-1940) – „Pejzaż z owcami” ; Fryderyka Pautscha (1887-1950) – „Chałupa”; Józefa Rapackiego (1871-1929) – „Łąki” i innych artystów.

Na uwagę zasługują pejzaże z motywem żniwnym (stogi, snopy) lub przedstawiające pracę podczas żniw: Stefana Filipkiewicza (1879-1944) -„W polu”, Abrahama Neumana (1873-1942) „Żniwiarze” oraz cykl prac Stanisława Praussa.

Równie ciekawe są prace artystów nieprofesjonalnych. Zespół ten liczy ok. 90 pozycji. Na wyróżnienie w nim zasługują współczesne prace Małgorzaty Sianoszek, która inspiracje do pracy twórczej czerpie z otaczającego ją świata przyrody oraz ustnych relacji o życiu mieszkańców dawnej wsi, jakiej już nie ma. Talent i wrażliwość autorki sprawiły, że przedstawione sceny w ciekawy sposób dokumentują:

  • otaczającą rzeczywistość, życie wiejskie
  • zajęcia w gospodarstwie i prace w polu
  • zwyczaje i obrzędy
  • portrety anonimowych mieszkańców wsi i osób z bliskiego otoczenia autorki.

Spośród zgromadzonych w Muzeum prac malarskich na szczególną uwagę zasługuje kolekcja ponad 200 prac Stanisława Praussa (1902-1967). Obrazy wykonane techniką olejną, akwarelą, ołówkiem i kredką dokumentują:

  • życie codzienne wsi kieleckiej
  • jej architekturę przełomu wieków
  • zmienność krajobrazu
  • wydarzenia z historii Polski, sceny batalistyczne

Malarstwo Stanisława Praussa pokazuje polską wieś inaczej niż jest ona ukazana w wyżej wymienionych pracach twórców współczesnych. Prauss nie idealizował obrazu wsi. Malował obrazy pełne prostoty i piękna.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 day 8 hours ago

🍀⚔🍀 Dr Janusz Gmitruk – dyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego zaprasza na konferencję naukową „Prawda i pamięć” - obchody 82. rocznicy powstania Batalionów Chłopskich,

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 day 10 hours ago

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 7 hours ago

🍀101 lat temu - 4 października 1921 r. w Dalkach k. Gniezna otwarty został z inicjatywy ks. Antoniego Ludwiczaka pierwszy w Polsce Uniwersytet Ludowy (zorganizowany

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 days 8 hours ago

W dniu 3.10.2022 została otwarta w fili MHPRL w Pisaecznie k. Gniewa wystawa z okazji 160. rocznicy założenia najstarszego w Polsce🟢Kółka Rolniczego w Piasecznie na

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 8 hours ago

📣Przyłączyliśmy się do akcji "Weekend seniora z kulturą". Zachęcamy do wizyty w naszym muzeum w dniach 01-02 października w godz. 09-15 i obejrzenia stałych ekspozycji

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 1 day ago

👉Prowadzi się gospodarkę jak najbardziej rozrzutną. Zastosowano system terroru i represji (…) Wypowiedziano rzekomą walkę partyjniactwu, a tymczasem partyjność sanacji ogarnęła wszystko (…) Trzeba państwo

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 3 days ago

◼️◾️26 września 1944 r. został przez gestapo aresztowany w czasie pacyfikacji podwarszawskiego Międzylesia 👉Stanisław Miłkowski (ur. 6 czerwca 1905 r. w Sikorzycach, pow. Dąbrowa Tarnowska),

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 9 hours ago

🌼🌸🌻Kontynuujemy prezentację prac biorących udział w wystawie "Kwiaty polskie w akwareli" mającej miejsce w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Kolejne akwarele pokażemy w następnych postach.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 2 days ago

Zapraszamy do zapoznania się prelekcją dyrektora MPHRL dr Janusza Gmitruka poświęconej Franciszkowi Kamińskiemu, wybitnemu działaczowi ruchu ludowego, generałowi dywizji Wojska Polskiego, komendantowi głównemu Batalionów Chłopskich,

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 4 days ago

◼️17 września 1946 r. za tzw. działalność antypaństwową władze bezpieczeństwa aresztowały w Krakowie: Stanisława Mierzwę - sekretarza NKW PSL, Stanisława Marcinkowskiego - prezesa Spółdzielni Wydawniczej