1. Muzeum
  2. >
  3. Edukacja
  4. >
  5. Ścieżka regionalna
  6. >
  7. Żółta Karczma

Żółta Karczma

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa
poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa
Żółta Karczma na Służewie jest budynkiem wolnostojącym usytuowanym na wzgórzu, którego stok od północy stanowi fragment skarpy mokotowskiej. Budynek o powierzchni ogólnej 270 m², wpisany został do rejestru zabytków pod nr 533 w dn. 9 XII 1971 r., zaś od 1984 r. jest siedzibą Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Żółta Karczma zbudowana została według projektu architekta włoskiego Franciszka Marii Lanciego. Przy tworzeniu Żółtej Karczmy konstruktor opierał się na wzorach zaczerpniętych z publikacji zagranicznych, nawiązujących głównie do form włoskich i angielskich willi podmiejskich. Dla wzbogacenia sylwety budynku zastosował rozczłonkowanie bryły oraz zróżnicowanie wysokości poszczególnych jego części. Przy niewielkich rozmiarach budynku istnieje duże zróżnicowanie bryły, które stworzyć miało wrażenie „narastania” budowli oraz malowniczego wkomponowania w krajobraz. Dominantę architektoniczną stanowi kwadratowa płasko nakryta wieża. Dekoracyjnym elementem są występujące przed lico ścian okapy dachów, podtrzymywane kroksztynami o delikatnym profilu. Wysunięty okap stwarza w elewacji efekty światłocieniowe.

Budynek powstał w poł. XIX w. z przeznaczeniem na oberżę zwaną „Belle-Vue”, czyli „Piękny widok”. Karczmy, znane już od czasów średniowiecza, mieściły się przeważnie przy głównych drogach dojazdowych; w miarę rozwoju ruchu podróżnego rozbudowywały się i miały charakter domów gościnnych służących dla wygody podróżnych, jak również dla zabawy gromady wiejskiej.

Żółta Karczma wybudowana została w związku z przeprowadzoną w 1850 r. budową drogi bitej łączącej Wilanów z Traktem Piaseczyńskim (dzisiejszą ul. Puławską). Działka nalezala do folwarku służewskiego (od XVIII w. własność Wilanowa), a Karczma była własnością rezydentów wilanowskich, od których dzierżawili ją szynkarze. Inwentarz z roku 1860 dokładnie wyszczególnia zasoby oberży i całej posesji. Na parterze najważniejszą rolę pełniła izba szynkowa, którą ogrzewał piec z białych kafli. Goście mieli do dyspozycji 5 stołów i 5 ław. Pokoje mieszkalne znajdowały się na piętrze. Na tyłach budynku umieszczono część gospodarczą, dwie stajenki, wozownię, kloakę, chlewek i studnię. Zbiór złożony z budynku karczmy i wozowni stanowił dziedziniec zamknięty murowanym ogrodzeniem, tworząc jeden zespół urbanistyczny. Zachodni fragment działki zajmował ogród owocowy. Piaszczysty grunt nie nadawał się na wyszukaną roślinność. Wiadomo tylko, że nieopodal karczmy rosły akacje, a drewnianą altanę zdobiła winorośl. Urządzeniem ogrodu zajmował się ogrodnik Zbraniecki z Morysina.

Karczma w Służewie będąca przydrożną oberżą wiejską nie wytrzymała konkurencji z powstałymi wcześniej karczmami na Wilanowie, Ursynowie, Wierzbnie. Z roku na rok traciła na znaczeniu i wynajmowana była na różne cele, m. in. od 1902 r. była siedzibą Towarzystwa Hodowli Psów Myśliwskich. W latach trzydziestych XX w. Konstanty Ildefons Gałczyński odwiedzał swojego przyjaciela – studenta filologii polskiej Japończyka Umedę, który tu mieszkał w zamian za stróżowanie fermy hodowlanej psów myśliwskich. W powstaniu warszawskim wieżyczka karczmy była punktem obserwacyjnym powstańców. Po II wojnie światowej zaniedbana i zrujnowana karczma była nazywana „Starą Wieżą”. Często zmieniający się lokatorzy posesji nie dbali o posiadłość.

Dopiero w 1966 r. zabudowania stały się posiadłość własnością skarbu państwa, w latach 80-tych Żółta Karczma drestaurowana została na siedzibę MHPRL. Zdjęcia Żółtej Karczmy do obejrzenia w Galerii!

Działalność
Naukowa
Zbiory
Biblioteka
Iberyjska
Myśl
Ludowa
Wystawy
Wirtualne

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 days 49 minutes ago

🟢110 lat temu, w styczniu 1912 roku powstał Narodowy Związek Chłopski – nielegalna partia chłopska na terenie Królestwa Polskiego, powołana przez działaczy skupionych wokół czasopisma

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

5 days 21 hours ago

🌞Działająca w ramach MHPRL Biblioteka Iberyjska pragnie podzielić się z Wami darmową wersją publikacji zatytułowanej "Casimiro Eiger – człowiek trzech kultur: polskiej, żydowskiej i kolumbijskiej"

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 5 days ago

🍀💚 W styczniu 1942 r. Centralne Kierownictwo Ruchu Ludowego powołało Ludowy Związek Kobiet, organizację kobiet wiejskich ściśle współpracujących z Batalionami Chłopskimi i Stronnictwem Ludowym „Roch”.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 4 days ago

💙🎄💚🌟❤️Pragniemy serdeczne podziękować za wszystkie życzenia świąteczne i noworoczne, jakie otrzymaliśmy i wciąż otrzymujemy od Was. Cieszą nas one ogromnie. Wdzięczni jesteśmy za pamięć i

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 weeks 2 days ago

🌲🌟 ❄️ Ciekawe, któż z Was będzie miał takie szczęście, że odwiedzą jego dom weseli i rozśpiewani kolędnicy. 🌟 ☃️ Wesołych Świąt✨🎄

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 weeks 4 days ago

🌲🌟💚 Przekazujemy Państwu najserdeczniejsze życzenia miłej i pełnej nastroju świątecznego i kolędowania Wieczerzy Wigilijnej, zdrowych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia oraz spełnienia wszelkich marzeń w

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 weeks 5 days ago

🌲🌳🌞Drogi, dróżki, ścieżki i przesmyki są nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu. Proste, wijące się, wtopione w łąki, pola i lasy. Któż nie miałby ochoty pójść, gdzie

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 weeks 6 days ago

📚Książka autorstwa Mateusza Ratyńskiego zatytułowana "Stanisław Osiecki (1875-1967) Polityk z pasją", wydana przez Muzeum Historii Ruchu Ludowego otrzymała wyróżnienie w 6. Międzynarodowym Konkursie „Najlepsze wydawnictwo

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

4 weeks 1 day ago

🔹🔸Dwa obrazy, dwie pory roku jeden autor 👉Katarzyna Popińska. ❄️W sam środek zimy przenosi nas obraz noszący tytuł „O poranku”, zaś 🌤 „Pierwsze mgnienie wiosny”

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego updated their status.

1 month 11 hours ago

When this happens, it's usually because the owner only shared it with a small group of people, changed who can see it or it's been