1. Muzeum
  2. >
  3. Edukacja
  4. >
  5. Ścieżka regionalna
  6. >
  7. Żółta Karczma

Żółta Karczma

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa
poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa
Żółta Karczma na Służewie jest budynkiem wolnostojącym usytuowanym na wzgórzu, którego stok od północy stanowi fragment skarpy mokotowskiej. Budynek o powierzchni ogólnej 270 m², wpisany został do rejestru zabytków pod nr 533 w dn. 9 XII 1971 r., zaś od 1984 r. jest siedzibą Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Żółta Karczma zbudowana została według projektu architekta włoskiego Franciszka Marii Lanciego. Przy tworzeniu Żółtej Karczmy konstruktor opierał się na wzorach zaczerpniętych z publikacji zagranicznych, nawiązujących głównie do form włoskich i angielskich willi podmiejskich. Dla wzbogacenia sylwety budynku zastosował rozczłonkowanie bryły oraz zróżnicowanie wysokości poszczególnych jego części. Przy niewielkich rozmiarach budynku istnieje duże zróżnicowanie bryły, które stworzyć miało wrażenie „narastania” budowli oraz malowniczego wkomponowania w krajobraz. Dominantę architektoniczną stanowi kwadratowa płasko nakryta wieża. Dekoracyjnym elementem są występujące przed lico ścian okapy dachów, podtrzymywane kroksztynami o delikatnym profilu. Wysunięty okap stwarza w elewacji efekty światłocieniowe.

Budynek powstał w poł. XIX w. z przeznaczeniem na oberżę zwaną „Belle-Vue”, czyli „Piękny widok”. Karczmy, znane już od czasów średniowiecza, mieściły się przeważnie przy głównych drogach dojazdowych; w miarę rozwoju ruchu podróżnego rozbudowywały się i miały charakter domów gościnnych służących dla wygody podróżnych, jak również dla zabawy gromady wiejskiej.

Żółta Karczma wybudowana została w związku z przeprowadzoną w 1850 r. budową drogi bitej łączącej Wilanów z Traktem Piaseczyńskim (dzisiejszą ul. Puławską). Działka nalezala do folwarku służewskiego (od XVIII w. własność Wilanowa), a Karczma była własnością rezydentów wilanowskich, od których dzierżawili ją szynkarze. Inwentarz z roku 1860 dokładnie wyszczególnia zasoby oberży i całej posesji. Na parterze najważniejszą rolę pełniła izba szynkowa, którą ogrzewał piec z białych kafli. Goście mieli do dyspozycji 5 stołów i 5 ław. Pokoje mieszkalne znajdowały się na piętrze. Na tyłach budynku umieszczono część gospodarczą, dwie stajenki, wozownię, kloakę, chlewek i studnię. Zbiór złożony z budynku karczmy i wozowni stanowił dziedziniec zamknięty murowanym ogrodzeniem, tworząc jeden zespół urbanistyczny. Zachodni fragment działki zajmował ogród owocowy. Piaszczysty grunt nie nadawał się na wyszukaną roślinność. Wiadomo tylko, że nieopodal karczmy rosły akacje, a drewnianą altanę zdobiła winorośl. Urządzeniem ogrodu zajmował się ogrodnik Zbraniecki z Morysina.

Karczma w Służewie będąca przydrożną oberżą wiejską nie wytrzymała konkurencji z powstałymi wcześniej karczmami na Wilanowie, Ursynowie, Wierzbnie. Z roku na rok traciła na znaczeniu i wynajmowana była na różne cele, m. in. od 1902 r. była siedzibą Towarzystwa Hodowli Psów Myśliwskich. W latach trzydziestych XX w. Konstanty Ildefons Gałczyński odwiedzał swojego przyjaciela – studenta filologii polskiej Japończyka Umedę, który tu mieszkał w zamian za stróżowanie fermy hodowlanej psów myśliwskich. W powstaniu warszawskim wieżyczka karczmy była punktem obserwacyjnym powstańców. Po II wojnie światowej zaniedbana i zrujnowana karczma była nazywana „Starą Wieżą”. Często zmieniający się lokatorzy posesji nie dbali o posiadłość.

Dopiero w 1966 r. zabudowania stały się posiadłość własnością skarbu państwa, w latach 80-tych Żółta Karczma drestaurowana została na siedzibę MHPRL. Zdjęcia Żółtej Karczmy do obejrzenia w Galerii!

Działalność
Naukowa
Zbiory
Biblioteka
Iberyjska
Myśl
Ludowa
Wystawy
Wirtualne

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 day 7 hours ago

◼️ 54 lata temu, 26 listopada 1968 r. zmarła w rodzinnej wsi Lipiny Helena Spoczyńska (ur. 27 lutego 1896 r. w Lipinach, pow. Opoczno), 🍀działaczka

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

4 days 7 hours ago

💥Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Muzeum Niepodległości, Klub Parlamentarny, Koalicja Polska – PSL, UED, Konserwatyści uprzejmie zapraszają na konferencję naukową połączoną z otwarciem wystawy zorganizowaną

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

4 days 12 hours ago

Wójt Gminy Poczesna Krzysztof Ujma, Ludowe Towarzystwo Naukowo-Kulturalne w Częstochowie oraz Gminne Centrum Kultury, Informacji i Rekreacji w Poczesnej zapraszają na wernisaż wystawy "Powstanie Zamojskie"

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

6 days 11 hours ago

📣Dział Wydawnictw, Biblioteki i Informacji Muzealnej Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie będzie ❌nieczynny w dniach 24-25 listopada 2022 r. 📖📚Zapraszamy na Nasze stoisko

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

6 days 14 hours ago

🎥Relacja filmowa ze spotkania z dr. Ryszardem Ślązakiem autorem książki „Samozagłada polskiej gospodarki 1989-2016”, które odbyło się 15 listopada 2022 r. w siedzibie Muzeum Historii

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 3 days ago

🧐🍀 Dnia 17 listopada 1956 r. powstał memoriał grupy działaczy ludowych: Franciszka Dratwy, Bronisława Drzewieckiego, Michała Jagły, Franciszka Kamińskiego, Franciszka Litwina, Stanisława Mierzwy i Zygmunta

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 4 days ago

📸Relacja fotograficzna ze spotkania z dr. Ryszardem Ślązakiem autorem książki pt.: Samozagłada polskiej gospodarki 1989–2016, które odbyło się w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego 15

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 5 days ago

📖📚Nowa książka autorstwa dr. Ryszarda Ślązaka pt. "Samozagłada gospodarki polskiej 1989-2016" jest już dostępna w sprzedaży online i w Bibliotece Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 6 days ago

Serdecznie zapraszamy

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 1 day ago

Dr Janusz Gmitruk dyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego uprzejmie zaprasza na spotkanie z 👉dr. Ryszardem Ślązakiem autorem książki pt.❗: Samozagłada polskiej gospodarki 1989–2016, które