Historia Panamy

Opis

Warszawa 2025, s. 264.

Odkrycie Panamy dawało Hiszpanom nadzieję na znalezienie złota i znalazło swoje odzwierciedlenie w nazwie, jaką jej wówczas nadano (Castilla de Oro). Choć pewne ilości cennego kruszcu rzeczywiście tam znaleziono, to nie spełniało to oczekiwań konkwistadorów. Jednak Panama miała coś cenniejszego niż złoto – swoje położenie geograficzne. Łącząc dwa oceany, Atlantyk i Pacyfik, stała się newralgiczną częścią imperium hiszpańskiego, skąd kontynuowano podbój Ameryki Południowej i transportowano bogactwa do Hiszpanii. To strategiczne znaczenie towarzyszyło Panamie przez całą jej historię nie tylko kolonialną, ale także gdy była częścią Kolumbii, a potem niepodległym państwem, choć naznaczonym silną dominacją północnoamerykańską. To położenie geograficzne było zarówno skarbem, jak i przekleństwem, choć to drugie zwykle przeważało.

Niniejsza praca jest częścią szerszego projektu, realizowanego wspólnie z Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, który poświęcony jest historii nieznanych i marginalnych regionów Ameryki Łacińskiej. Do tej pory ukazały się w ramach tej serii „Historia Malwinów (Falklandów)”, „Historia Paragwaju”, „Historia południowoamerykańskiej Antarktydy”, „Historia Araukanii”, „Historia Patagonii”, „Historia wysp hispanoamerykańskiego Pacyfiku”, „Historia Amazonii” (w dwóch tomach), „Historia Santa Cruz de la Sierra”, „Historia Potosí” oraz „Historia Minas Gerais”.

Marcin Florian Gawrycki – profesor zatrudniony na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Autor publikacji poświęconych Ameryce Łacińskiej, między innymi „Chrystus jada cuy. Latynoamerykańska sztuka kulinarna nie od kuchni” (2014) oraz sześciotomowej serii „Latynoamerykańskie koncepcje stosunków międzynarodowych” (2015). Szczęśliwy tata małej Zosi i jeszcze mniejszej Helenki.

Spis treści
WSTĘP
ROZDZIAŁ I.
PRZYBYCIE HISZPANÓW
Ludność prekolumbijska
Odkrywanie Panamy
Darién
Pedrárias
ROZDZIAŁ II.
POWSTANIE HISZPAŃSKIEJ KOLONII
Castilla de Oro
Społeczeństwo i obrona
Kraj pogranicza
Cimarrones i korsarze
ROZDZIAŁ III.
STRATEGICZNE ZNACZENIE PRZESMYKU
Podbój Veragui
Carrera de Indias
Założenie Portobelo i atak Francisa Drake’a
ROZDZIAŁ IV.
PIRACI I KORSARZE W PANAMIE
William Parker
Henry Morgan
Spalenie miasta Panamy
Darién i inne ataki pirackie
ROZDZIAŁ V.
PANAMA W IMPERIUM HISZPAŃSKIM (I)
Panama w XVII wieku
Lud Guna i Darién
Projekt Darién
ROZDZIAŁ VI.
PANAMA W IMPERIUM HISZPAŃSKIM (II)
Wojny hiszpańsko-brytyjskie i zagrożenia wewnętrzne
Atak Edwarda Vernona na Portobelo
Walka Gunas o autonomię
Tak zwany bunt Contrerasa
ROZDZIAŁ VII.
EROZJA WŁADZY HISZPAŃSKIEJ NA PRZESMYKU
Panama w XVIII wieku
Gregor MacGregor
John Illingworth
Niepodległość
ROZDZIAŁ VIII.
KOLUMBIA (I)
Dążenia autonomiczne
Federalizm
Regeneracja
Wojna Tysiąca Dni
ROZDZIAŁ IX.
KOLUMBIA (II)
Gospodarka
Kolej przez przesmyk
Kalifornijska gorączka złota
Kanał francuski
ROZDZIAŁ X.
PÓŁNOCNOAMERYKAŃSKI PROTEKTORAT (I)
Północnoamerykańskie zaangażowanie w Panamie
Secesja Panamy
Traktat Hay–Bunau-Varilla
Budowa Kanału Panamskiego
Strefa Kanału
ROZDZIAŁ XI.
PÓŁNOCNOAMERYKAŃSKI PROTEKTORAT (II)
Panama w pierwszych dekadach niepodległości
Protesty społeczne w pierwszej połowie XX wieku
Wojna o  Coto
Panama w pierwszej połowie XX wieku
ROZDZIAŁ XII.
PROCES EMANCYPACJI, DYKTATURA I DEMOKRACJA
Omar Torrijos
Traktaty Torrijos–Carter
Manuel Noriega
Inwazja północnoamerykańska i przywrócenie demokracji
BIBLIOGRAFIA