Rocznik Mazowiecki, t. XXXI-2024-2025

Opis

Warszawa 2025, s. 486.

,,XXXI. Rocznik Mazowiecki wita Państwa wierszem Krystyny Królikowskiej- Waś Zrymowana zmiana klimatu, zwracającym uwagę na współczesne zmiany klimatyczne i ich konsekwencje, także dla naszego pięknego Mazowsza! Wiosną 2024 roku Towarzystwo było współorganizatorem, wraz z Wyższą Szkołą Kultury Fizycznej i Turystyki konferencji popularno-naukowej poświęconej wyzwaniom i perspektywom rozwoju miasta Grodziska Mazowieckiego. Materiały z konferencji zostały już opublikowane i stanowią istotną kontynuację studiów naszego Towarzystwa nad dziejami Grodziska.

Wśród czterech artykułów wyróżnia się tekst Marioli Pytlak ,, Marzenie o nowoczesności; symbol postępu czy pułapka gigantomanii…”- mówiący także o historii komunikacji lotniczej międzywojennej Polski. W ciągu dwóch ostatnich lat (2023/2024) obszarowi województwa mazowieckiego przybyło 16 miast. Ich charakterystykę przedstawia dwóch Autorów: Jacek Skorupski pisze o sferze identyfikacji kulturowej: herbach i flagach tych miast w rozwoju historycznym, a Franciszek Stokowski omawia historię gospodarczą, ich rozwój i przemiany demograficzne.

W artykule Nazywali nas Palestyńcami, dr Maria Cieśla przedstawia mało znany, lecz niezwykle ciekawy problem przygotowania się, rozproszonej po świecie społeczności żydowskiej, do codziennego życia w oczekiwanej na odzyskanie przez Izrael, niezależnej państwowości.

Rok 2025, to jakby wigilia obchodów 500-lecia włączenia Księstwa Mazowieckiego (1526) do Korony Polskiej. Janusz Gmitruk w artykule Mazowsze w panoramie dziejów, przypomina początki Polski i rozwój (od ok. 1034r.) Księstwa Mazowieckiego.

W drugiej części artykułu, nawiązując do 130. rocznicy powstania ruchu ludowego (1895), przedstawia historię i dokonania, powołanego wówczas Stronnictwa Ludowego. […]”.

fragment Od Redaktora

Spis treści
Od redaktora 
Krystyna Królikowska – Waś, Zrymowana zmiana klimatu . . .
Artykuły i rozprawy
Materiały z konferencji „Wyzwania i perspektywy rozwoju Grodziska Mazowieckiego 22 marca 2024″
Mariola Pytlak, Wyzwania i perspektywy rozwoju Grodziska Mazowieckiego – sprawozdanie z konferencji . . .
Witold Rakowski, Mieszkańcy Grodziska Mazowieckiego w końcowych latach istnienia Polski Ludowej . . .
Anna Rutkowska-Gurak, Myśląc o przedsiębiorczości Grodziska Mazowieckiego . . .
Mariola Pytlak, Marzenie o nowoczesności – Centralny Port Komunikacyjny . ..
Eliza Mitak, Witold Rakowski, Rodziny w miastach powiatu wołomińskiego. ..
Jacek Skorupski, Herby i flagi mazowieckich miast które otrzymały prawa miejskie w 2023 i 2024 roku . . .
Franciszek Stokowski, Rozwój demograficzny nowych miast na Mazowszu. . .
Maria Cieśla, Nazywali nas Palestyńcami. Kibuc Grochów we wspomnieniach jego byłych członków . . .
Janusz Gmitruk, Mazowsze w panoramie dziejów . . .
Miscellanea – Źródła
Julia Kunikowska, Jak ocalić wieś która zanika? O tablicy pamiątkowej poświęconej Wolicy, ss. 8; il. 3 . . .
Olga Mrowińska, Sztuka Kurpiów z Puszczy Białej i Zielonej. Na marginesie konkursu, ss. 5, il. 1 . . .
Łucja Samorajczyk, Niedziela Palmowa w Łysych i Palma Kurpiowska na liście Unesco, ss.12, il. 4 . . .
Robert Lewandowski, Zrozumieć Świdermajer. Przyczynek do dyskusji nad renesansem architektury w stylu nadświdrzańskim, ss. 12, il. 10 . . .
Radosław Gryczka, Problem podtrzymania świadomości lokalnej historii, czyli pamięć o bitwie pod Brwinowem, ss. 8, il. 6 . . .
Krzysztof Wysocki, Tajemnica zbiorowej mogiły w Otwocku, ss. 3 . . .
Franciszek Stokowski, Otwock wraca do uzdrowiskowych korzeni? ss. 5, il. 3 . . .
Franciszek Stokowski, Mazowsze przedmiotem badań Szkoły Głównej Handlowej, ss. 3 + rekomendacja publikacji, s. 2, il. 1 . . .
Krzysztof Braun, Bibliografia zawartości czasopisma „Warszawa i Mazowsze. Rozważania nad dziejami”, t. I–V (1997–2001), ss. 2, il. 1 . . .
In memoriam – Sylwetki
Janusz Gmitruk, Tadeusz Golka – „Stefan” ofi cer do zleceń specjalnych Komendy Głównej Batalionów Chłopskich, ss. 13, il. 1 . . .
Krzysztof Wysocki, Generał Walerian Czuma (1890–1962) – bohater walki o niepodległą Polskę, ss. 21, il. 1 . . .
Franciszek Stokowski, Janusz Stokowski, Wojciech Żółtowski, Memoriał lekkoatletyczny im. Janka Paszkowskiego, ss. 3, il. 1 . . .
Wojciech Gałecki, Wspomnienie na tle książki Cezarego Harasimowicza „Bieta”. ss. 1, il. 1 . . .
Stanisław Zając, Uwieńczenie twórczej drogi Cezarego Jellenty, ss. 10, 2 . . .
Myśliński Jerzy – szkice do sylwetki . . .
Pożegnanie Profesora Jerzego Myślińskiego. . .
Urszula Jakubowska, Życie z historią prasy w tle . . .
Wybrana bibliografia . . .
Jerzy Myśliński, Coś w rodzaju wspomnień . . .
Wspomnienia o prof. Elżbiecie Kowalczyk-Heyman . . .
Eliza Czapska, Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwie . . .
Maria Przytocka, Profesor Elżbieta Kowalczyk-Heyman – badaczka średniowiecznych pogranicz i toponomastyki Północnego Mazowsza. . .
Maria Starnawska, Prof. dr hab. Elżbieta Kowalczyk-Heyman (1945–2024). . .
Wojciech Borkowski, Profesor Elżbieta Kowalczyk-Heyman. Wspomnienie osobiste z Chorzel. . .
Michał Dzik, Profesor Elżbieta Kowalczyk-Heyman (1945–2024) . . .
Robert Klimek, RUDZIK na Mazurach. . .
Kazimierz Korzep, Profesor Elżbieta Kowalczyk-Heyman na Kolneńszczyźnie . . .
Janusz Goliński, Franciszek Stokowski, Jaka przyszłość czeka „Dziadka”? . .
Recenzje – Omówienia
Artur Pytlak (rec.), J. Szczepański, 2023, Rodzina Skoneckich i ruch komunistyczny w Legionowie, ss. 4 . . .
Stanisław Zając (rec.), S. Rakowski, 2023, Szkoła samodzielności. Historia Zakładu Leczniczo-wychowawczego „Centus” w Otwocku; S. Rakowski, 2023, Obóz pracy przymusowej dla Żydów w Karczewie, ss. 5 . . .
Jolanta Załęczny (rec.), „Pułtusk”, 2024, t. XI, ss. 5 . . .
Kamila Zacharuk Łukaszewska (rec.), 1939–1944 Stanisława Srokowskiego, ss. 7, il. 1 . . .
Paweł Ajdacki (rec.), „Rocznik Legionowski”, 2022, t. XIV, ss. 3 . . .
Kronika
Zmiany w Zarządzie i strukturze Mazowieckiego Towarzystwa Naukowego: a. Zarząd, b. Rada Naukowa, c. Rada Konsultacyjna . . .
Plany naukowe i badawcze Towarzystwa na lata 2026–2030; – zaproszenie do dyskusji i wypowiedzi PT Członków Towarzystwa . . .
Informacje dla naszych Autorów . . .
Umowa licencyjna . . .
Informacja o przetwarzaniu danych. . .