Aktualności wyróżnione

Udostępnij:

Ludowe Towarzystwo Naukowo-Kulturalne
Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
Zakład Historii Ruchu Ludowego
uprzejmie zapraszają
do wzięcia udziału w konferencji naukowej
RUCH LUDOWY NA KIELECCZYŹNIE – HISTORIA I PERSPEKTYWY,
która odbędzie się 12 marca 2026 r.
w siedzibie Instytutu Pamięci
Wszechnicy Świętokrzyskiej LTN-K
przy ul. Elizy Orzeszkowej 15 w Kielcach

PROGRAM
Otwarcie konferencji – godz. 10:00
Informacja o Instytucie Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej
– dyrektor IPWŚ dr Mateusz Ratyński
Przemówienia zaproszonych gości

Referaty wstępne
10:30-10:50 dr Mateusz Ratyński (MHPRL, IPWŚ), Wicemarszałek Jan Dębski (1889-1976). Od Mirca do Warszawy
10:50-11:10 dr Janusz Gmitruk (MHPRL), Bataliony Chłopskie w na Kielecczyźnie
11:10-11:30 dr Marzena Grosicka (Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach), Działania
represyjne komunistycznych władz wobec PSL na Kielecczyźnie w latach 1945–1949
11:30-11:50 Stanisław Durlej (LTN-K w Kielcach), Powstanie Mauzoleum Męczeństwa
Wsi Polskich w Michniowie. Wspomnienia
11:50-12:10 Józef Szczepańczyk, Od ZSL do PSL. Ruch ludowy w okresie transformacji 1989 na Kielecczyźnie
12:10-12:25 Przerwa kawowa
Referaty w dwóch blokach panelowych

Panel nr 1 – sala nr 7
12:25–12:45 Piotr Siewak (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk), Praca niepodległościowa
pośród ludu polskiego w czasie Wielkiej Wojny. Przykład ludowców z Kielecczyzny
12:45–13:05 dr Łukasz Ospara (IPN w Kielcach), Problematyka PSL „Piast” na łamach „Ojczyzny”
– organu prasowego Narodowej Demokracji w Kielcach w latach 1918-1931
13:05–13:25 dr Magdalena Tomczyk, Początki działalności parafi i Polskiego Narodowego
Kościoła Katolickiego i Kościoła Polskokatolickiego na obszarze Kielecczyzny
13:25–13:45 Piotr Maroński (Muzeum Niepodległości, Uniwersytet w Białymstoku), PSL
„Piast” i PSL „Wyzwolenie” w wyborach do sejmu i senatu I kadencji w województwie kieleckim
13:45–14:00 Przerwa kawowa wraz z prezentacją wystawy Jan Dębski (1889-1976). W 50. rocznicę śmierci
14:00–14:20 dr Dariusz Półćwiartek (Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego
w Leżajsku), Udział stronnictw chłopskich w wyborach parlamentarnych
w województwie kieleckim w latach 1922-1930
14:20–14:40 dr Marek Gieleciński (Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu
Warszawskiego), Świadczenia wsi kieleckiej na obronność kraju 1936-1939
14:40–15:00 dr Agnieszka Zięba-Dąbrowska (MHPRL), Partyzancki Oddział Batalionów
Chłopskich Eugeniusza Fąfary „Nawrot” działający w latach 1943-1944 w Górach Świętokrzyskich
15:00–15:20 Paweł Żołądek (IPN w Kielcach), Przebieg akcji scaleniowej Batalionów
Chłopskich z Armią Krajową na terenie Okręgu Radom–Kielce AK
15:20–15:40 Stanisław Brzózka, Posłowie i Senatorowie PSL Kielecczyzny w Parlamencie
III RP (1989-2025)

Panel nr 2 – Aula
12:25–12:45 dr Radosław Kubicki (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Henryk
Rewakowicz – sylwetka i pamięć o nim na tle innych przywódców polskiego ruchu ludowego
12:45–13:05 dr Anna Karczewska (Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna
Województwa Mazowieckiego), „Rogata dusza”. Mateusz Manterys
(1872-1946), działacz ludowy z Kielecczyzny w świetle publicystyki i relacji
prasowych zawartych w „Siewbie” (1906-1908) i „Zaraniu” (1907-1915)
13:05–13:25 Lucjan Cimek (LTN-K w Krasnymstawie), „Po obu stronach Wisły”. Jan Duro
(1887-1937) – polityk ruchu ludowego i poseł
13:25–13:45 dr Mirosława Bednarzak-Libera (MHPRL), „Karta do dziejów bohaterskiej
służby dla „małej i dużej” Ojczyzny. Jan Pszczoła „Wojnar”, „Jawor” (1914-1944) ”.
13:45–14:00 Przerwa kawowa wraz z prezentacją wystawy Jan Dębski (1889-1976). W 50. rocznicę śmierci
14:00–14:20 dr hab. Jerzy Mazurek (UW, MHPRL), Stanisław Wójcik. Polityk, sekretarz
NKW PSL, emigrant polityczny
14:20–14:40 dr hab. Arkadiusz Indraszczyk (Uniwersytet w Siedlcach, MHPRL), Adam
Bień (1899-1998). Zastępca delegata Rządu RP na Kraj
14:40–15:00 Stanisław Chałupczak (LTN-K w Kielcach), Sylwetka Mieczysława Kasińskiego
– żołnierza BCH z powiatu opatowskiego
15:00–15:20 Dominik Mika (Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza), Stanisław
Podrygałło (1897-1984). Poseł, ludowiec, nauczyciel
15:20–15:40 prof. dr hab. Romuald Turkowski (UW, MHPRL), Profesor Stefan Józef Pastuszka
(1941-2019). Polityk i działacz ruchu ludowego na ziemi świętokrzyskiej
15:40 Obiad wraz z występem Rodzinnej Kapeli Korbanów