1. Muzeum
  2. >
  3. Wystawy
  4. >
  5. Zapraszamy do zwiedzania wystawy pt. „Plebiscyt 1920 roku. Walka o polskość Warmii, Mazur i Powiśla” w Oddziale MHPRL w Piasecznie

Zapraszamy do zwiedzania wystawy pt. „Plebiscyt 1920 roku. Walka o polskość Warmii, Mazur i Powiśla” w Oddziale MHPRL w Piasecznie

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa

 

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego Warszawa Oddział Piaseczno zaprasza na zwiedzanie wystawy Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku. pt:

     Plebiscyt 1920 roku

     Walka o polskość Warmii, Mazur i Powiśla

Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu, którego właśnie obchodzimy 100 rocznicę, jest nierozerwalnie związany z odzyskaniem niepodległości przez Polskę 11 listopada 1918 roku. W czasie, gdy Gniew powrócił już do Polski, na prawym brzegu Wisły trwała jeszcze walka o niepodległość. Traktat wersalski z 1919 roku nie przyznawał Polsce obszarów Warmii, Mazur i Powiśla, pozostawiając decyzję o ich państwowości zamieszkałej tam ludności. W plebiscycie ludność miała zdecydować o przyłączeniu tych ziem do nowo powstałego państwa polskiego lub o pozostawieniu ich w granicach Prus Wschodnich i Prus Zachodnich. Datę plebiscytu wyznaczono na 11 lipca 1920 roku, a przeprowadzenie nadzorowały komisje alianckie, których siedzibami były Kwidzyn i Olsztyn.

Polską akcję wyborczą kierował Mazurski Komitet Plebiscytowy, Warmiński Komitet Plebiscytowy oraz Mazurski Związek Ludowy. Na Powiślu szczególnie dla sprawy zasłużyli się m. innymi: Walenty Baniecki, Augustyn i Alojzy Czyżewscy, Andrzej i Bolesław Napiontkowie, Ignacy Niklas, Stefania Pobrynówna, Tadeusz Tollik , Anastazy Wygocki. Wyniki plebiscytu były dla Polski druzgocące. W rezultacie plebiscytu na Powiślu przyłączono do Polski: Małe Pólko, Nowe Lignowy, Kramrowo, Bursztych i Janowo. Do Polski również ze względów  gospodarczych przyłączono port rzeczny w Korzeniewie oraz przyczółek mostowy w Opaleniu. O prawobrzeżnej enklawie zaczęto mówić „Mała Polska”. Nazwa miała uzasadnienie polityczne, a przez 19 lat trwała „Mała Polska” jako przyczółek polskiej sprawy i żywy symbol prawowitej przynależności tych ziem. „Mała Polska” była przez Niemców uznana za dużą porażkę i wzięli oni za to odwet w 1939 roku. Na podstawie wcześniej przygotowanych list aresztowano we wrześniu 1939 roku 13 mieszkańców Janowa. Zamordowani oni zostali w lesie Szpęgawskim. Maksymiliana Tiedkego, wieloletniego woźnego w urzędzie gminy, przewieziono do Berlina i skazano na śmierć przez ścięcie toporem. Wyrok wykonano w 1942 roku. Po jego zamordowaniu w Janowie wisiały plakaty informujące o tej egzekucji, mające zastraszyć pozostałych Polaków. Na Augustyna Czyżewskiego wydano wyrok już w kilka dni po plebiscycie. Niemcy aresztowali go w listopadzie 1939 roku. Po bestialskim śledztwie został rozstrzelany 22 marca 1942 roku, w lesie niedaleko obozu w Stutthofie. Rozstrzelano również Władysława Wysockiego, ostatniego kierownika szkoły w Janowie oraz Jana Hintza, byłego nauczyciela szkoły w Janowie.

Do ekspozycji IPN dołączono eksponaty muzealne: dokumenty, fotografie, malarstwo związane z historią walki o polskość mieszkańców Janowa, rodziny Tollików, Augustyna Czyżewskiego czy Jana Hinza.

Wystawa będzie czynna do 30.11.2020 w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego Oddział Piaseczno.

 

?>

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

21 hours 48 minutes ago

✅75 lat temu - 17 maja 1946 r. w Paryżu 🇫🇷 ukazał się 1 numer „Gazety Ludowej” z podtytułem „Tygodnik Polskiego Stronnictwa Ludowego we Francji”.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 11 hours ago

Kończymy dzisiejszy program on-line przygotowany na Noc Muzeów przedstawiając Państwu wystawę pt. "Mazowieckie pejzaże".🙂 #NocMuzeów

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 13 hours ago

Prezentujemy Państwu kolejną niezwykle ciekawą i wartościową wystawę on-line pt. "Krajobrazy przeszłości wsi".🍀🇵🇱 #NocMuzeów

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 14 hours ago

🎥Kontynuujemy nasze dzisiejsze uroczystości i zapraszamy do obejrzenia wystawy on-line pt. "Stanisław Thugutt (1873-1941). Polityk, spółdzielca, krajoznawca"🙂🍀 #NocMuzeów

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 16 hours ago

Witamy serdecznie na inauguracji on-line Święta Ludowego i Nocy Muzeów w MHPRL 🍀🍀🙂 Mamy przyjemność zaprezentowania Państwu wyjątkowej publikacji prof. Zbigniewa Andrzeja Judyckiego pt. "Mała

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

3 days 21 hours ago

◼️91 lat temu - 14 maja 1930 w Krakowie zmarł Władysław Orkan (ur. 27 listopada 1875 w Porębie Wielkiej– pisarz tworzący w okresie Młodej Polski,

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

5 days 15 hours ago

❗95 lat temu - 12 maja 1926 r. marszałek Józef Piłsudski z popierającymi go oddziałami wkroczył do Warszawy, aby 👉 „bez walki stworzyć polityczne fakty

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

5 days 22 hours ago

✌️💚✌️40 lat temu - 12 maja 1981 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie dokonał rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych „Solidarność”. Było to ukoronowanie wielomiesięcznych

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 19 hours ago

Serdecznie zapraszamy na Obchody Święta Ludowego i Noc Muzeów.🍀 Uroczystość rozpoczynamy 15 maja br. o godz. 16:30 w siedzibie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, al.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 22 hours ago

◾95 lat temu - 10 maja 1926 r. Wincenty Witos po raz trzeci objął funkcję premiera rządu RP. W skład kolacji rządowej wchodziły: 👉Zjednoczenie Ludowo-Narodowe,