1. Muzeum
  2. >
  3. Wystawy
  4. >
  5. Zapraszamy do zwiedzania wystawy pt. „Plebiscyt 1920 roku. Walka o polskość Warmii, Mazur i Powiśla” w Oddziale MHPRL w Piasecznie

Zapraszamy do zwiedzania wystawy pt. „Plebiscyt 1920 roku. Walka o polskość Warmii, Mazur i Powiśla” w Oddziale MHPRL w Piasecznie

poniedziałek – piątek
08:30 – 15:30
kontakt
Al.Wilanowska 204
02-730 Warszawa

 

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego Warszawa Oddział Piaseczno zaprasza na zwiedzanie wystawy Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku. pt:

     Plebiscyt 1920 roku

     Walka o polskość Warmii, Mazur i Powiśla

Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu, którego właśnie obchodzimy 100 rocznicę, jest nierozerwalnie związany z odzyskaniem niepodległości przez Polskę 11 listopada 1918 roku. W czasie, gdy Gniew powrócił już do Polski, na prawym brzegu Wisły trwała jeszcze walka o niepodległość. Traktat wersalski z 1919 roku nie przyznawał Polsce obszarów Warmii, Mazur i Powiśla, pozostawiając decyzję o ich państwowości zamieszkałej tam ludności. W plebiscycie ludność miała zdecydować o przyłączeniu tych ziem do nowo powstałego państwa polskiego lub o pozostawieniu ich w granicach Prus Wschodnich i Prus Zachodnich. Datę plebiscytu wyznaczono na 11 lipca 1920 roku, a przeprowadzenie nadzorowały komisje alianckie, których siedzibami były Kwidzyn i Olsztyn.

Polską akcję wyborczą kierował Mazurski Komitet Plebiscytowy, Warmiński Komitet Plebiscytowy oraz Mazurski Związek Ludowy. Na Powiślu szczególnie dla sprawy zasłużyli się m. innymi: Walenty Baniecki, Augustyn i Alojzy Czyżewscy, Andrzej i Bolesław Napiontkowie, Ignacy Niklas, Stefania Pobrynówna, Tadeusz Tollik , Anastazy Wygocki. Wyniki plebiscytu były dla Polski druzgocące. W rezultacie plebiscytu na Powiślu przyłączono do Polski: Małe Pólko, Nowe Lignowy, Kramrowo, Bursztych i Janowo. Do Polski również ze względów  gospodarczych przyłączono port rzeczny w Korzeniewie oraz przyczółek mostowy w Opaleniu. O prawobrzeżnej enklawie zaczęto mówić „Mała Polska”. Nazwa miała uzasadnienie polityczne, a przez 19 lat trwała „Mała Polska” jako przyczółek polskiej sprawy i żywy symbol prawowitej przynależności tych ziem. „Mała Polska” była przez Niemców uznana za dużą porażkę i wzięli oni za to odwet w 1939 roku. Na podstawie wcześniej przygotowanych list aresztowano we wrześniu 1939 roku 13 mieszkańców Janowa. Zamordowani oni zostali w lesie Szpęgawskim. Maksymiliana Tiedkego, wieloletniego woźnego w urzędzie gminy, przewieziono do Berlina i skazano na śmierć przez ścięcie toporem. Wyrok wykonano w 1942 roku. Po jego zamordowaniu w Janowie wisiały plakaty informujące o tej egzekucji, mające zastraszyć pozostałych Polaków. Na Augustyna Czyżewskiego wydano wyrok już w kilka dni po plebiscycie. Niemcy aresztowali go w listopadzie 1939 roku. Po bestialskim śledztwie został rozstrzelany 22 marca 1942 roku, w lesie niedaleko obozu w Stutthofie. Rozstrzelano również Władysława Wysockiego, ostatniego kierownika szkoły w Janowie oraz Jana Hintza, byłego nauczyciela szkoły w Janowie.

Do ekspozycji IPN dołączono eksponaty muzealne: dokumenty, fotografie, malarstwo związane z historią walki o polskość mieszkańców Janowa, rodziny Tollików, Augustyna Czyżewskiego czy Jana Hinza.

Wystawa będzie czynna do 30.11.2020 w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego Oddział Piaseczno.

 

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 days 7 hours ago

◼⬛️◼️ 55 lat temu - 27 lipca 1966 zmarł w Phoenix 🇺🇸 👉Kazimierz Bagiński (ur. 15 marca 1890 r. w Warszawie) działacz ruchu ludowego, członek

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

5 days 15 hours ago

➡️👉➡️ 101 lat temu - 24 lipca 1920 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski powołał Rząd Obrony Narodowej (RON). Na jego czele stanął 👉Wincenty Witos. RON

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 13 hours ago

📚W ramach cyklu "Czwartkowych spotkań z książką im. Ryszarda Miazka" 💚serdecznie zapraszamy do obejrzenia promocji książki 👉 Wytańczone „Mazowsze” Witolda Zapały 👈 autorstwa Małgorzaty Włoczkowskiej,

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 1 day ago

◼️❎◼️ 71 lat temu - 21 lipca 1950 roku aresztowany został poseł na Sejm z ramienia PSL 👉Franciszek Kamiński, komendant główny Batalionów Chłopskich. Sejm uchylił

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 3 days ago

❓Czy patrząc na śnieg możemy poczuć chłód? ❄️Możliwe, że niektórzy mają takie zdolności, dla innych proponujemy kontemplację zimowego krajobrazu polskiej wsi. Prezentowaną akwarelę autorstwa Eugeniusza

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 4 days ago

➡️81 lat temu – 18 lipca prezydent RP Władysław Raczkiewicz powołał w Londynie rząd z premierem Augustem Zaleskim. Z ramienia SL tekę ministra otrzymał w

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

1 week 6 days ago

◾◼◾ 65 lat temu - 16 lipca 1956 roku Polskie Stronnictwo Ludowe na Uchodźctwie, Polskie Stronnictwo Ludowe – Odłam Jedności Narodowej, Stronnictwo Ludowe „Wolność” oraz

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 13 hours ago

⚔️111 lat temu – w dniach 15-17 lipca 1910 roku Polskie Stronnictwo Ludowe wzięło aktywny udział w obchodach 500 rocznicy zwycięstwa oręża polskiego nad Zakonem

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 3 days ago

◼️🔥◼️ 78 lat temu – w dniach 12-13 lipca 1943 niemieckiego odziały dokonały masowego mordu i pacyfikacji ludności cywilnej zamieszkałej w świętokrzyskiej wsi Michniów. ◾️Wieś

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

2 weeks 3 days ago